expertise bodem en ondergrond

November 2016

INHOUD

  • COLUMN
  • ACTUEEL
  • WIE WAT WAAR
  • NIET MISSEN
  • VRAAG VAN DE MAAND

COLUMN

De bodemprikker
Sytze Keuning, directeur van Bioclear.

Tot ver in de jaren zeventig was het heel gewoon om oude sloten te dempen met vast huishoudelijk en bedrijfsafval, zoals hout, sloopmateriaal en afgedankte spullen die je nu naar de vuilstort zou brengen. Bovendien konden er wel wat sloten gemist worden, dat leverde grotere percelen op die efficiënter te bewerken zijn. Ik heb mijn vader, die boer was op veengrond met veel sloten en smalle percelen, hierbij wel eens geholpen. Boeren sloegen hiermee twee vliegen in één klap: de sloot dicht met gratis opvulmateriaal én de troep snel en ‘voor altijd’ kwijt. Aan het zicht onttrokken onder een toplaag van zwarte grond. Tenminste dat was de gedachte in die tijd en niemand maakte zich er druk om. Het milieubewustzijn was nog niet zo ver ontwikkeld om in te zien dat dit op de lange termijn toch niet zo’n goed idee was.

Dat inzicht kwam pas toen er al heel veel sloten met afval waren gedempt, zoals bijvoorbeeld in de Krimpenerwaard. In dit veenweidegebied zijn vanaf de jaren vijftig tot aan de jaren tachtig in totaal vijfduizend sloten gedempt met afvalmateriaal. Omdat alles opgraven een enorme kostbare klus zou zijn en de risico’s van het gedumpte materiaal beheersbaar zijn, zijn de gedempte sloten voorzien van een schone afdeklaag van – na inklinken - minimaal 40 cm dik. De afdeklagen in het uitgestrekte veenweidegebied worden gecontroleerd door milieumedewerkers, die handmatig op een systematische wijze met een stok in de afdeklaag prikken tot ze op dempingsmateriaal stuiten.

Dat moet toch anders kunnen, dachten ze bij de Omgevingsdienst Midden Holland waaronder de Krimpenerwaard valt. Samen met SIKB gaan ze onderzoeken of extensieve onderzoekstechnieken, zoals grondradar, de prikstok kunnen vervangen en of de afdeklagen op een snellere en nauwkeurige manier in kaart te brengen en te monitoren zijn. Dat zou een enorme efficiëntie- en kwaliteitsslag kunnen betekenen. En een opsteker voor innovatieve onderzoeksmethoden die in het bodemonderzoek op locatieniveau nooit echt voet aan de grond hebben gekregen.
Nu er nieuwe vragen ontstaan om op gebiedsniveau bodemkwaliteiten en -samenstelling in kaart te brengen, vragen die niet eenvoudig met boren en prikken kunnen worden beantwoord, zal de belangstelling voor alternatieve technieken groter worden. Tot voor kort hadden we nog geen idee dat deze vragen zouden komen. Net als dat we in de jaren zeventig geen idee hadden dat we decennia later zo anders over de bodem denken, en dat die ‘paar’ praktische slootdempingen ooit werk en innovatie zouden opleveren.

ACTUEEL

Meer dienstverlening Omgevingswet

Hulp krijgen om met de Omgevingswet te werken is een stukje makkelijker geworden. Minister Schultz zette op donderdag 10 november 2016 in aanwezigheid van bestuurders van VNG, IPO en Unie van Waterschappen een eerste release live van de website. Op de website van RWS Leefomgeving vindt u meer informatie.

Structuurvisie Ondergrond: een kompas voor de ondergrond

De ondergrond is belangrijk voor de winning van drinkwater en energie zoals gas en aardwarmte. Het gebruik van de ondergrond moet op een veilige, duurzame en efficiënte manier gebeuren. Daarom heeft het kabinet op voorstel van minister Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu en minister Kamp van Economische Zaken ingestemd met een Structuurvisie Ondergrond, een kompas voor de ondergrond. Lees meer.

Meldpunt bodemkwaliteit sluit aan op Inspectieview Milieu

Deze maand ondertekende directeur Leefomgeving van Rijkswaterstaat Arjan de Zeeuw de overeenkomst voor het aansluiten van het Meldpunt bodemkwaliteit op Inspectieview Milieu. Inspectieview Milieu is een virtueel dossier met informatie over inspectieobjecten. De informatie is afkomstig van de inspectiediensten. Lees meer.

Overgangsregeling voor onderzoek naar asbest in bodem

Voor de NEN-normen voor asbest in bodemonderzoek (NEN 5707, NEN 5897 en NEN 5898) en de protocollen 3070 en 3270 vermeldde de Regeling bodemkwaliteit (Rbk) een overgangstermijn tot 1 september 2017, maar niet voor protocol 2018 en de wijzigingsbladen bij de andere protocollen. Weliswaar is in protocol 2018 en in de wijzigingsbladen expliciet een overgangstermijn (eveneens tot 1 september 2017) genoemd, maar de overgangsregeling blijkt niet voor iedereen helder. Op de website van SIKB vindt u hierover duidelijkheid. Lees meer.

Verruiming vaargeul Eemshaven-Noordzee levert extra natuurgebieden op

Met de verruiming wordt de vaarweg geschikt gemaakt voor grotere schepen met een diepgang tot 14 meter. Het bijzondere is dat het restmateriaal wordt gebruikt om nieuwe natuurgebieden te creëren: een kwelderlandschap en een vogelbroedplaats. Lees meer.

Ondersteuning tooling SIKB0101 versie 10 verlengd

Het SIKB heeft, gesteund door softwareleveranciers, -gebruikers en Bodem+, in 2012 de SIKB0101 uitwisselstandaard grondig vernieuwd. Bodem+ heeft enkele programma’s, zoals de GUID-service, ter beschikking gesteld om de overgang van de oude naar de vernieuwde versie te faciliteren. De ondersteuningstermijn voor die programma’s wordt verlengd tot 1-1-2018. Ook de ondersteuning van de oude versie van SIKB0101 voor applicaties zoals Bodemloket en de LIB-controletool wordt tot die datum in stand gehouden. Lees meer.

Geslaagde themadag Baggernet 'Marker Wadden'

Ruim 130 waterbodemprofessionals kwamen donderdag 20 oktober jl. af op de Baggernetdag over de Marker Wadden 'Van baggerspecie naar vogelparadijs'. Paul Spaan, voorzitter van Platform Baggernet, opende het programma in het erfgoedcentrum met de toepasselijke naam Nieuw Land in Lelystad. Rijkswaterstaat, Boskalis, de Provincie Flevoland en Waterschap Zuiderzeeland maakten deze Baggernetdag mogelijk. Lees meer.

Convenant in uitvoering: In gesprek met programmamanager Corné Nijburg

'De regie van deze aanpak ligt in de regio en wordt ondersteund vanuit het Uitvoeringsprogramma’, aldus Corné Nijburg. ‘De ontwikkeling van vakmanschap op het gebied van duurzaam bodembeheer en -gebruik is daarbij essentieel. Daarvoor is onder andere het Kennis- en Innovatieprogramma – waarvoor een budget beschikbaar is van circa €10 miljoen euro – opgezet. De eerste kennisprojecten zijn inmiddels opgestart. Handen uit de mouwen dus!' Lees meer.

Normaal Amsterdams Peil wordt weer gecontroleerd

In de periode 2016-2018 meet en controleert Rijkswaterstaat de bovengrondse peilmerken van het Normaal Amsterdams Peil (NAP) in de provincies Zuid-Holland en Zuid-Limburg (2016), Noord-Holland (2017) Groningen en Friesland (2018). Om alle 35.000 bovengrondse peilmerken in ons land te controleren, gebruikt Rijkswaterstaat 400 ondergrondse peilmerken, aangebracht op een zandlaag die bijna niet verzakt. Lees meer.

Rijkswaterstaat richt Heesseltsche Uiterwaarden opnieuw in

Door geulen aan te leggen en de uiterwaarden te verlagen, krijgt de Waal meer ruimte en daalt de waterstand. Zo verbetert de veiligheid bij hoogwater. Ook ontwikkelt Rijkswaterstaat ruim 200 ha nieuwe natuur, zodat planten en dieren zich beter kunnen ontwikkelen. EenVandaag was aanwezig bij de publieksdag. Lees meer.

Ruimtelijke kansen voor warmtenetten

Tijdens de Nationale Klimaattop 2016 hebben 90 gemeenten een manifest getekend om ook de bestaande bebouwde omgeving van het gasnet af te koppelen. Voor onze warmtevoorziening zullen we dus langzaam maar zeker overgaan op andere energiebronnen, waaronder warmtenetten. In dit kader is onderzocht hoe ruimtelijke planning bij kan dragen aan het sluitend maken van businesscases voor warmtenetten. Lees meer.

Onderzoek naar actief grondwaterpeilbeheer: gegund project in kader Kennis- en Innovatieprogramma

Het sub-project ‘Behoud en betere benutting van het natuurlijk kapitaal van de stedelijke ondergrond met actief grondwaterpeilbeheer’ is een van de acht gegunde projecten in de eerste ronde van het Kennis- en Innovatieprogramma. Wouter Kooijman, lid van het onderzoeksconsortium dat met het project aan de slag gaat, legt in een interview uit wat het project inhoudt. ‘Een te laag grondwaterpeil heeft óók schadelijke gevolgen.’ Lees meer.

Uitbreiding proef zonnepanelen op Slufter

De proef met 120 drijvende zonnepanelen op de Slufter, het depot voor verontreinigde baggerspecie op de Maasvlakte, wordt uitgebreid. Naast het bedrijf Sunfloat, dat de proef heeft gedraaid, plaatsen nog enkele bedrijven vanaf begin 2017 zonnepanelen in de Slufter. Lees meer.

Verhoging afvalstoffenbelasting per 1 januari 2017

In het Belastingplan 2017 wordt voorgesteld om de afvalstoffenbelasting per 1 januari 2017 te verhogen naar €14,22 per ton. De heffing geldt dan voor het storten én verbranden van afval, dus ook voor het storten van verontreinigde grond. Afval en grond die worden gerecycled, wordt niet belast. Lees meer.

Zoekmachine BodemVizier verbeterd

Zoekmachine BodemVizier heeft een nieuwe grafische zoekingang. Ook de bestaande ingang voor uitgebreid zoeken is verbeterd. BodemVizier helpt professionals om de meest relevante instrumenten en informatie op het gebied van (water)bodem(beheer), ondergrond en gebieds- of stedelijke (her)ontwikkeling te selecteren. De Routeplanner bevat zo’n 260 zorgvuldig bekeken en ingedeelde instrumenten en wijst de weg naar het juiste instrument. Lees meer.

The Sandbox: ingrepen in de kust visualiseren

The Sandbox is een nieuwe Augmented Reality (AR) design tool, ontwikkeld door Deltares. Met deze tool kunnen kustingrepen (waar dan ook ter wereld) interactief worden vormgegeven. The Sandbox was al eerder te zien op het Zandmotorcongres in september en is binnenkort ook, in vernieuwde vorm, te zien op het Flood Risk Congres in Lyon. Lees meer.

WIE WAT WAAR

29 nov 2016:Symposium Bodem Breed (Utrecht). Lees meer.
7 feb 2017:Kalibratiebijeenkomst Baggervolumebepalingen (Gouda).

NIET MISSEN

7 februari 2017: Kalibratiebijeenkomst Baggervolumebepalingen
De kalibratiebijeenkomst Baggervolumebepalingen voor adviseurs, oorspronkelijk gepland op 8 november jl., is verplaatst naar 7 februari 2017 (middag) in Gouda. Meer informatie en mogelijkheid tot aanmelden volgen binnenkort.


VRAAG VAN DE MAAND

Vraag: Kunnen aannemer en milieukundig begeleider van een bodemsanering afkomstig zijn van dezelfde organisatie?

Antwoord: Indien het de milieukundige verificatie betreft kan dat niet. Onder verificatie wordt verstaan: het met visuele inspectie (bijvoorbeeld in geval van asbest, puinhoudende lagen en/of sintels), monsterneming, analyses en rapportage vastleggen en beschrijven van het eindresultaat van de werkzaamheden/sanering en/of het tussen- en/of eindresultaat van de nazorg. Doel van de milieukundige verificatie bodemsanering is het bevoegde gezag in staat te stellen te beoordelen of de (sanerings)doelstelling is bereikt en/of de nazorgdoelstelling blijvend intact is zoals vastgelegd in de beschikking op het nazorgplan. Lees meer.

Als u liever geen e-mail meer wilt ontvangen, klik hier.